حسين مروج

194

اصطلاحات فقهى ( فارسى )

نگذاشتن نسبت به خريداران است و با شريف و حقير به‌طور مساوى عمل كردن است . شرح لمعه ، كتاب متاجر حقيقة شرعيّة - لفظى كه در موضوع له شرعى به كار برده باشد از طرف شارع مانند صلات و زكات و . . . فرهنگ معارف اسلامى موارد استعمال : تدبير حقيقت شرعيه در عتق مخصوص است . شرح لمعه ، كتاب تدبير حقيقة عرفيّة - لفظى كه در موضوع عرفى به كار برده شود از طرف عموم مانند حاتم و غيره . معالم الاصول موارد استعمال : در صورت تعارض بين حقيقت شرعيه و عرفيّه ، حقيقت شرعيه مقدم است . شرح لمعه ، كتاب اقرار حكاية الأذان - عبارت است از اين‌كه آنچه را كه مؤذن مىگويد ديگران هم بگويند . موارد استعمال : حكايه الأذان مستحب است . شرح لمعه ، كتاب صلات حكّ أنامل - ايجاد خراش و جارى كردن خون از سر انگشتان . شرح لمعه موارد استعمال : بنابر قولى در مرتبهء سوم سر انگشتان بچه سارق با ايجاد خراش خون‌آلود بايد گردد . شرح لمعه حكرة - چيز احتكار شده . در فقه ، حبس و نگاه‌دارى ارزاق مردم جهت گران شدن قيمت آن‌ها . موارد استعمال : حكره حرام است ، البته در صورتى كه مردم نياز مبرم به آن جنس داشته باشند . شرح لمعه ، كتاب متاجر حكم شرعى - به احكام خمسه ( وجوب ، مستحبّ ، حرمت ، كراهت و اباحه ) گفته مىشود . موارد استعمال : به جاهل حكم شرعى نيز واجب است در حال نماز لباسش غصبى نباشد . شرح لمعه ، كتاب صلات حكم وضعى - به سبب و شرط و بطلان و حجّت گفته مىشود . موارد استعمال : لباس جاهل حكم وضعى نيز در حال نماز بايد غصبى نباشد و در صورت غصب نماز او باطل است . شرح لمعه ، كتاب صلات حكمة - علم به حقايق اشياء . در فقه ، فلسفهء احكام و علت آن‌ها حكمت ناميده مىشود . موارد استعمال : اگر مولا عبد خود را تمثيل كند عبد آزاد مىشود و همچنين در صورت تمثيل غاصب هم آزاد مىشود به علت اين‌كه حكمت در هر دو مورد يكى مىباشد . كشّاف ؛ شرح لمعه ، كتاب غصب حلّ - با كسر حاء گشايش و باز شدن سوگند و نذر و عهد با دادن كفّاره است . موارد استعمال : نذر مملوك صحيح نيست مگر اين‌كه قبل از حلّ از بردگى خلاص شود . شرح لمعه ، كتاب نذر حلّ - حلال ، مباح ، اقامت . در فقه ، مقصود از آن خارج حرم مىباشد . موارد استعمال : كسى كه پس از احرام و دخول حرم مىميرد حج او درست است